Ανακοινώσεις
Φωτογραφίες
Συνδέσεις
Επικοινωνία

 













 

Είσοδος μέλους

 

 

Έρευνα Επισκεψιμότητας

 

 

 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΝΗΘΑ

 Η Πάρνηθα βρίσκεται στη βόρεια πλευρά της Αττικής και είναι το μεγαλύτερο σε έκταση και το ψηλότερο βουνό της. Χαρακτηρίζεται από μια σπάνια ομορφιά, με πλουσιότατη χλωρίδα, μοναδική πανίδα και απαράμιλλης ομορφιάς φυσικά τοπία, που οφείλονται στην εναλλαγή βιοτόπων, στην έντονη γεωμορφολογία, στη σχετικά μεγάλη δασοκάλυψη και στο ειδικό καθεστώς προστασίας του Δρυμού.

Η Πάρνηθα έχοντας σημαντικό ενδιαφέρον σε Ελληνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο, αφού πολλά από τα είδη χλωρίδας που εμφανίζονται είναι ελληνικά ενδημικά και η πανίδα παραμένει απ’ τις πλουσιότερες της Αττικής, εντάχθηκε σε ειδικό καθεστώς προστασίας:

• το 1961 ιδρύθηκε ο Εθνικός Δρυμός (ιδρυτικό διάταγμα ΒΔ 644/1961) και σχεδιάστηκε η αρχική διαχείρισή του. Συγκροτήθηκε ο πυρήνας του Εθνικού Δρυμού έκτασης 38.230 στρ. και περιφερειακή ζώνη 220.000στρ. περίπου.

•  έκδοση ειδικού κανονισμού λειτουργίας, κατ’ εφαρμογή της παρ.3 αρ.5 του Ν. 996/71.

• κηρύχθηκε σαν τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους

• χαρακτηρίστηκε ως προτεινόμενη Περιοχή Κοινοτικού Ενδιαφέροντος, σύμφωνα με την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ (Natura 2000) (κωδ. Περ. GR 3000001,έκταση 14.902,03 εκτάρια.

• χαρακτηρίστηκε ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας, για προστασία Ορνιθοπανίδας, σύμφωνα με την Οδηγία 79/409/ΕΟΚ

• με το Ν. 3044/2002 (ΦΕΚ 197/Α/02) ιδρύθηκε ο Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού, που είναι Ν.Π.Ι.Δ., με σκοπό τη διοίκηση και διαχείριση.

• μετά την πυρκαγιά του 2007, εκδόθηκε Π.Δ. (ΦΕΚ 336/Δ/2007) περί Προστασίας Ορεινού Όγκου της Πάρνηθας, σύμφωνα με το οποίο καθορίστηκαν 16 Ζώνες Προστασίας, με τη ζώνη απολύτου προστασίας να αυξάνεται στα 110.000 στρέμματα, προσδιορίζοντας τόσο τις επιτρεπτές χρήσεις όσο και τις επεμβάσεις για κάθε ζώνη.  

Η Πάρνηθα ως αληθινός θησαυρός χλωρίδας και πανίδας, απέχοντας περίπου 36 χιλ. από το κέντρο της Αθήνας, το μεγαλύτερο αστικό κέντρο της Ελλάδας, έχει προστατευτική, υγιεινή και αισθητική αξία ιδιαίτερα μεγάλη και ανεκτίμητη για ολόκληρο το λεκανοπέδιο. Η γειτνίαση μ’ αυτό, το επαρκές οδικό δίκτυο, καθιστούν το βουνό άμεσα προσβάσιμο από όλες τις πλευρές του, για ξεκούραση, περίπατο, ανάπαυση, περιβαλλοντική αγωγή-ενημέρωση, ορεινή ορειβασία, αναρρίχηση, ποδηλασία κλπ.

Οι κορυφές του βουνού «φιλοξενούν» διάφορες εγκαταστάσεις στρατιωτικές, τηλεπικοινωνιακές, ξενοδοχειακές μονάδες, που  εκτός της μόνιμης υποβάθμιση της αισθητικής του τοπίου που προκαλούν,  αποτελούν και τόπο απασχόλησης και επίσκεψης μεγάλου αριθμού ανθρώπων.

Μεγάλος αριθμός  επισκεπτών συμμετέχει στα προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και ενημέρωσης που πραγματοποιεί ο Φορέας Διαχείρισης σε σχολεία, συλλόγους κλπ.

 Στην ευρύτερη περιοχή της Πάρνηθας δραστηριοποιούνται σύλλογοι και οργανώσεις που βοηθούν στην ανάδειξη-προστασία του Δρυμού, όπως WWF Ελλάς, Όμιλος Φίλων του Δάσους, ΕΔΑΣΑ, ΕΠΟΣ Φυλής, Ορειβατικός Σύλλογος Αχαρνών, Ορειβατικός Σύλλογος Αθηνών και άλλοι.

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ  ΕΠΙΣΚΕΨΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΡΥΜΟ ΠΑΡΝΗΘΑΣ

      Η μεγάλη σημασία και η μοναδικότητα του μεγαλύτερου δασικού οικοσυστήματος του Ν. Αττικής και η υψηλή επισκεψιμότητα  του Εθνικού Δρυμού, καθιστούν χρήσιμη την ανάλυση του ρυθμού επισκεψιμότητας, με σκοπό την ποιοτική και ποσοτική καταγραφή και αξιολόγηση των σημαντικότερων δεδομένων ως προς το ζήτημα της αναψυχής στον Δρυμό.

   

1.   Σκοπός

Σκοπός της παρούσης έρευνας είναι η εκτίμηση του αριθμού των επισκεπτών του Δρυμού, των προτιμήσεών τους, των απόψεών τους για διάφορα θέματα του Δρυμού σήμερα, δηλαδή συλλογή στοιχείων και πληροφοριών που αφορούν τη ζήτηση της δασικής αναψυχής, τη χρήση της προστατευόμενης περιοχής και της καταγραφής των πιέσεων. Επίσης  τη μεταβολή των  παραμέτρων  αυτών σε σχέση με τις προηγούμενες έρευνες του 1991 και του 2001, με απώτερο στόχο την ορθή διαχείριση με συγκεκριμένες  δράσεις, για ικανοποίηση της αυξημένης ζήτησης αναψυχής από τη μία και για προστασία, ανάδειξη, διατήρηση και βέλτιστη βιώσιμη διαχείριση από την άλλη, έτσι ώστε οι ανθρώπινες δραστηριότητες να εναρμονίζονται με τις περιβαλλοντικές διαδικασίες. Επίσης ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διοίκησης και διαχείρισης πρέπει να είναι σύμφωνο και με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διεθνείς συνθήκες και συμβάσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και έχουν εφαρμογή στο νομικό καθεστώς της Πάρνηθας.

Τα αποτελέσματα της μελέτης θα μας βοηθήσουν στην εκτίμηση των μελλοντικών τάσεων, στην αξιολόγηση έργων και μέτρων που πραγματοποιήθηκαν στον Εθνικό Δρυμό όλα τα χρόνια (και ιδιαίτερα μετά τη μεγάλη πυρκαγιά του 2007) και στη λήψη κατάλληλων θεσμικών  και διαχειριστικών μέτρων για ελαχιστοποίηση των πιέσεων στην προστατευόμενη περιοχή και στο προστατευτέο αντικείμενο, με παράλληλη βέβαια εξυπηρέτηση των επισκεπτών.

2.   Μέθοδολογία

   Θα γίνει ανάλυση των προτιμήσεων των επισκεπτών με δειγματοληπτικά απογραφικά στοιχεία και χρήση ερωτηματολογίων. Δηλαδή θα ακολουθηθεί η μεθοδολογία των προηγούμενων ερευνών επισκεψιμότητας.

Η συγκέντρωση στοιχείων μέσω των ερωτηματολογίων θα καλύπτει χρονική περίοδο δώδεκα μηνών (1ολόκληρο έτος).  Η απογραφή θα πραγματοποιείται ανά 5 ημέρες, ώστε να καλυφθούν όλες οι ημέρες της εβδομάδας και κατά τις ώρες 08:00 έως 20:00, με στόχο την ποιοτική και ποσοτική καταγραφή και αξιολόγηση των σημαντικότερων δεδομένων ως προς το ζήτημα της αναψυχής στον Εθνικό Δρυμό.

   Περιοχή μελέτης ορίζεται η περιοχή αρμοδιότητας του Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού (ν.3044/2002, ΦΕΚ 197/Α/27-8-02), συνολικής έκτασης περίπου 180.000 στρ. Εδώ ανήκουν οι κυριότερες εκτάσεις: η ανώτερη ζώνη (αλπική, Κεφαλληνιακής ελάτης, Χαλεπίου πεύκης, αειφύλλων πλατυφύλλων), οι σημαντικότεροι χώροι διαβίωσης και αναπαραγωγής της πανίδας, όλες οι περιοχές με σπάνια και απειλούμενα είδη της χλωρίδας, όλοι οι σπουδαιότεροι γεωμορφολογικά σχηματισμοί (φαράγγια, βάραθρα, χαράδρες, κοιλάδες κλπ), τα σημαντικότερα μονοπάτια, δηλαδή περιοχές με έντονη δραστηριότητα, αλλά και μεγάλο ποσοστό εκτάσεων στις οποίες η ανθρώπινη δραστηριότητα είναι ασθενής έως ανύπαρκτη.

Η πρόσβαση στον Εθνικό Δρυμό γίνεται εύκολα, είτε οδικώς από τη θέση Μετόχι και από τις εισόδους Φυλής και Τατοΐου, είτε με το τελεφερίκ από το Μετόχι, είτε με τα πόδια από τα πολλά μονοπάτια που διαθέτει η Πάρνηθα.  

Ως θέσεις απογραφής ορίζονται οι θέσεις εισόδου στον Εθνικό Δρυμό:

• Η κύρια είσοδος στον Εθνικό Δρυμό στη θέση Μετόχι.

Από τη νότια πλευρά και συγκεκριμένα μέσω του ασφαλτοστρωμένου δρόμου από τους πρόποδες και φτάνει μέχρι την Αγία Τριάδα (1.020 μ.). Συνεχίζεται από τον περιφερειακό δρόμο ως την καρδιά του δρυμού (16 χλμ. μοναδικής διαδρομής.).

• Η είσοδος από τη δυτική πλευρά, στη θέση Πηγή Φυλής. Είσοδος από το δρόμο Δήμος Φυλής-Πηγή Φυλής-Αγία Τριάδα, μήκους 17 χλμ., που δεν είναι  ολόκληρος ασφαλτοστρωμένος.

• Η περιοχή του Τατοΐου. . Ορίζεται ως θέση απογραφής η θέση Θέα στην περιοχή του Τατοΐου, χώρος ο οποίος συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό επισκεπτών.

• Η πρόσβαση επισκεπτών με το τελεφερίκ, του οποίου η αφετηρία βρίσκεται στη θέση Μετόχι του δρόμου Αχαρνές-Αγία Τριάδα και έχει τέρμα το καζίνο της Πάρνηθας. (το τελεφερίκ λειτουργεί όλες τις ώρες της ημέρας-24 ώρες το 24ωρο-όλες τις ημέρες της εβδομάδας, πλην μιας ημέρας λόγω συντήρησης των μηχανημάτων).

Οι απογραφείς θα μπορούν να γνωρίσουν τον αριθμό των επισκεπτών, που αναβαίνουν με το τελεφερίκ, από στοιχεία του Καζίνο της Πάρνηθας. Εδώ η απογραφή θα γίνεται ανά 10 ημέρες.

• Ένας  μεγάλος αριθμός  επισκεπτών ανεβαίνουν στην Πάρνηθα πεζοπόροι, από ένα εκτεταμένο δίκτυο μονοπατιών που υπάρχει στον Δρυμό και δεν είναι δυνατή η καταμέτρησή τους από τις προηγούμενες θέσεις απογραφής.

 Έτσι ορίζονται ως θέσεις απογραφής  τα δύο ορειβατικά καταφύγια Μπάφι και Φλαμπούρι που διαθέτει ο Εθνικός Δρυμός. Και σε αυτές τις θέσεις  η απογραφή θα γίνεται ανά 10 ημέρες.

• Επίσης προτείνουμε ως θέση απογραφής κάποιο χώρο αναψυχής, ο οποίος συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό επισκεπτών (π.χ. η Μόλα). Εδώ ο απογραφέας με επί τόπου παρουσία θα συμπληρώνει τα ερωτηματολόγια και η απογραφή  να πάρει τη μορφή συζήτησης, αφού ο κόσμος θα είναι περισσότερο χαλαρός και διαθέσιμος.

Όλες οι παραπάνω προτεινόμενες θέσεις είναι αναγκαίες, για την ολοκληρωμένη διεξαγωγή της έρευνας.

Στις θέσεις απογραφής, τα συνεργεία θα καταγράψουν όλα τα οχήματα και τους πεζούς που εισέρχονται στον Εθνικό Δρυμό, και θα δοθούν τα ερωτηματολόγια-έντυπα. Το ένα έντυπο-ερωτηματολόγιο γενικού περιεχομένου, θα συμπληρώνεται αμέσως και θα επιστρέφεται στους απογραφείς. Παράλληλα θα δίνεται και το έντυπο-ερωτηματολόγιο ειδικού περιεχομένου, το οποίο οι επισκέπτες θα συμπληρώσουν μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψής τους στον δρυμό. (Σχεδιασμός και ανάλυση των ερωτηματολογίων θα γίνει αναλυτικά παρακάτω). Κατά την επιστροφή τους θα πρέπει να το παραδώσουν είτε σε ειδικές θέσεις-κουτιά, τα οποία θα τοποθετηθούν σε επιλεγμένα σημεία του δρυμού για το σκοπό αυτό, είτε σε οποιοδήποτε σημείο ή με άλλο τρόπο  επιλέξει ο ανάδοχος.

       Οι απογραφείς θα καταγράφουν οι ίδιοι για διευκόλυνση, τον τύπο οχημάτων, αριθμό επιβαινόντων ατόμων, ώρα διέλευσης και θα δίνουν τα ερωτηματολόγια. Το ίδιο θα κάνουν  και για τα οχήματα που δεν σταματούν.

      Εκτός τις προγραμματισμένες ημέρες καταγραφής (ανά 5ήμερο), θα πραγματοποιείται   καταγραφή εκείνες τις ημέρες του έτους (π.χ. Πρωτομαγιά, Αγίου Πνεύματος, πρώτα χιόνια, Καθαρά Δευτέρα κλπ.), όπου σίγουρα ο αριθμός των επισκεπτών αυξάνει πάρα πολύ και ο Δρυμός γνωρίζουμε ότι δέχεται πολύ μεγάλες πιέσεις.

Η ομάδα των απογραφέων θα πρέπει να αποτελείται από τόσα άτομα, όσα ο ανάδοχος ορίσει έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η ομαλή λειτουργία της διαδικασίας καθώς και η εγκυρότητα της έρευνας. Για λόγους ασφαλείας ή αναμενόμενης μεγάλης επισκεψιμότητας, κάποιες ημέρες,  προτείνεται να είναι τουλάχιστον δύο άτομα σε κάθε σημείο απογραφής. 

 Ο ανάδοχος θα φέρει την ευθύνη για τη μεταφορά τους, την ασφάλειά τους και τη σήμανσή τους στους χώρους απογραφής.  

 

           3.Σχεδιασμός ερωτηματολογίων

Ο σχεδιασμός των ερωτηματολογίων θα πραγματοποιηθεί από τον ανάδοχο. Προτείνεται όμως να γίνει σύμφωνα:

• με τη μορφή των ερωτηματολογίων των δύο προηγούμενων ερευνών (1991 και 2001),

• λαμβάνοντας υπόψη τις αλλαγές στο φυσικό περιβάλλον του Εθνικού Δρυμού κυρίως μετά τη μεγάλη πυρκαγιά του 2007 (αφού έκαψε 36.000 στρέμματα συνολικά και τα 2/3 του ελατοδάσους της Πάρνηθας),

• με τις κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές της χώρας, που ενδεχομένως επηρεάζουν τις συμπεριφορές-προτιμήσεις στην αναζήτηση δασικής αναψυχής.

 Στο ερωτηματολόγιο θα περιληφθούν  ερωτήσεις που είχαν περιληφθεί στις 2 προηγούμενες έρευνες, αλλά και προσθήκη νέων, έτσι ώστε να βελτιωθεί η ποιοτική αξιολόγηση της έρευνας, να γίνει σύγκριση των αποτελεσμάτων μεταξύ των ετών απογραφής, να εκφραστούν κάποιες τάσεις και να προκύψουν χρήσιμες πληροφορίες που η αξιοποίησή τους θα συμβάλει στην αποτελεσματικότερη προστασία του Δρυμού, όσο και στην προσφορά μεγαλύτερης ικανοποίησης των επισκεπτών.

Δηλαδή προτείνεται η αποτύπωση της επισκεψιμότητας με τη χρήση ερωτηματολογίων, που θα γίνει μέσα από δύο δείκτες (έντυπα).

Το 1ο έντυπο-ερωτηματολόγιο τύπου Α, με ερωτήσεις που αφορούν γενικές πληροφορίες και προσωπικά στοιχεία (όπως ηλικία, φύλο , επίπεδο μόρφωσης, τόπος διαμονής, αριθμός ατόμων, αριθμός οχημάτων, ώρες επίσκεψης, μέσο μετάβασης,   ώρες-λόγοι επίσκεψης  συχνότητα επισκέψεων κ.λ.π.).

Το 20 έντυπο-ερωτηματολόγιο τύπου Β, με ερωτήσεις ειδικού περιεχομένου, που  αφορούν  τον τύπο ομάδας επισκεπτών (οικογένεια, φίλοι), αριθμό ατόμων ομάδας, διάρκεια, συχνότητα, δραστηριότητες (πεζοπορία, ορειβασία, υπαίθρια αναψυχή, έρευνα, παρατήρηση, φωτογράφηση κλπ.), λόγους προτίμησης, συγκεκριμένες  προτιμήσεις (οργανωμένοι χώροι αναψυχής ή ορεινά καταφύγια κλπ). Επίσης  παράπονα, προβλήματα καθώς και ερωτήσεις γνώσεων των κανονισμών, των υποχρεώσεων και των απαγορεύσεων που αφορούν την ιδιαίτερη αξία του Εθνικού Δρυμού,  του οικολογικού και πολιτιστικού πλούτου της Πάρνηθας ως προστατευόμενης περιοχής με ειδικό καθεστώς προστασίας κ.λ.π. Υποκειμενική γνώμη,  με ερωτήσεις που αφορούν την  παροχή ευκολιών (υπάρχοντες δρόμοι,  μονοπάτια,  πινακίδες σήμανσης,  έντυπο υλικό, το προσωπικό προστασίας-πληροφόρησης, την υποβάθμιση περιβάλλοντος, προστασίας χλωρίδας-πανίδας κλπ.).  

Το ερωτηματολόγιο τύπου Β έχει σκοπό μέσα από τις απόψεις, προτιμήσεις, προβλήματα ή ενοχλήσεις των επισκεπτών, να εκφραστούν τάσεις και διακυμάνσεις μέσα στα χρόνια, για: α) σωστή οργάνωση όλων των βαθμίδων επισκεψιμότητας σε καθημερινή βάση στον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας από το εξειδικευμένο προσωπικό του Φορέα,  β) για εξυπηρέτηση των επισκεπτών, με έλεγχο της υφιστάμενης υπαίθριας δασικής αναψυχής, με τρόπο ώστε να μην δημιουργείται καμιά αλλοίωση στο περιβάλλον.

Βέβαια η ακριβής σύνταξη όλων των ερωτηματολογίων θα πραγματοποιηθεί από τον ανάδοχο, ο οποίος μπορεί να  προτείνει κάποια μεθοδολογία  καταγραφής για ποιοτική έρευνα.

     Θα καταγραφούν και θα ληφθούν υπόψη στη μελέτη επισκεψιμότητας, όλα τα άτομα που εισέρχονται στον Εθνικό Δρυμό για εργασία, σύμφωνα με τα ακριβή στοιχεία των υπηρεσιών στις οποίες εργάζονται, το μέσο μεταφοράς τους, τις ώρες και  ημέρες εργασίας τους, διότι όπως αναφέρθηκε, οι κορυφές του βουνού «φιλοξενούν» διάφορες εγκαταστάσεις στρατιωτικές, τηλεπικοινωνιακές, ξενοδοχειακές μονάδες, που  εκτός της μόνιμης υποβάθμιση της αισθητικής του τοπίου που προκαλούν,  αποτελούν και τόπο απασχόλησης και επίσκεψης μεγάλου αριθμού ανθρώπων.

4. Ανάλυση και επεξεργασία αποτελεσμάτων.

      Θα πραγματοποιηθεί ψηφιοποίηση των στοιχείων που θα προκύψουν. Θα  γίνει  στατιστική επεξεργασία των στοιχείων με τρόπο ώστε να είναι δυνατοί απεριόριστοι συνδυασμοί ερωτήσεων και απαντήσεων και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.  Επίσης συγκριτική αξιολόγηση αποτελεσμάτων σε σχέση με τα αποτελέσματα των προηγούμενων ερευνών, ώστε να εκφραστούν οι μεταβολές (ποιοτικά και ποσοτικά) που προκύπτουν κατά τη διάρκεια των ετών από το 2001 μέχρι την ολοκλήρωση της παρούσης μελέτης επισκεψιμότητας.

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ

      Ο ανάδοχος υποχρεούται να παρουσιάσει ολοκληρωμένη πρόταση σχετικά με την μέθοδο και τον τρόπο διεξαγωγής της έρευνας,  της επεξεργασίας των αποτελεσμάτων και τη σύνταξη της μελέτης. Επίσης να υποβάλλει αναλυτικά όλο το πρόγραμμα της έρευνας, τον τύπο των ερωτηματολογίων, τα σημεία και τις ημερομηνίες απογραφής στον Φορέα Διαχείρισης και στο Δασαρχείο Πάρνηθας.

    Δεδομένου ότι η μελέτη επισκεψιμότητας είναι ιδιαίτερα χρονοβόρα, κατά τη διάρκεια της έρευνας, σε τακτικά διαστήματα, ανά δίμηνο, ο ανάδοχος θα ενημερώνει τον Φορέα Διαχείρισης σχετικά με την εξέλιξη της έρευνας και θα υποβάλλει τα φύλλα καταγραφής με συγκεκριμένα στοιχεία και με στατιστική επεξεργασία.

5. Χρόνος απογραφής-συγγραφή τεύχους-χρονική διάρκεια έρευνας

    Η απογραφή θα ξεκινήσει από την αρχή του έτους 2015 και θα ολοκληρωθεί με το τέλος του έτους. (χρονική διάρκεια 1 έτος), αφού βασικός στόχος είναι η συγκέντρωση ερωτηματολογίων, τα οποία θα καλύπτουν χρονική περίοδο 12 μηνών (1 έτος).

Τα αποτελέσματα της ανάλυσης θα συγκεντρωθούν και θα παρουσιαστούν με την μορφή τεύχους (10 σε έντυπη μορφή και 1 σε ηλεκτρονική).

Η έρευνα ολοκληρώνεται με την παράδοση του τεύχους στον Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας. Μπορεί η χρονική διάρκεια της έρευνας να παραταθεί, λόγω της πολυπλοκότητας των δεδομένων (περισσότερα σημεία απογραφής, αύξηση αριθμού επισκεπτών, μεταβολές στο φυσικό περιβάλλον κυρίως μετά την πυρκαγιά, μεταβολές κοινωνικές-οικονομικές), πάντα βέβαια μετά από απόφαση του Δ.Σ. του Φορέα.